อาลัย..”Yayoi Kusama” วัย 97 ปี “ราชินีลายจุด” ผู้เปลี่ยนภาพหลอนสู่ศิลปะเปลี่ยนโลก

เป็นอีกหนึ่งข่าวเศร้าของวงการศิลปะร่วมสมัยทั่วโลก หลังเมื่อวันที่ 27 ส.ค. พิพิธภัณฑ์ Yayoi Kusama Museum และ มูลนิธิยาโยอิ คุซามะ ได้ออกแถลงการณ์ยืนยันว่า “ยาโยอิ คุซามะ” ได้เสียชีวิตลงอย่างสงบ ณ โรงพยาบาลในโตเกียว ตั้งแต่วันที่ 14 ส.ค.ที่ผ่านมาด้วยวัย 97 ปี ทิ้งไว้เพียงมรดกทางศิลปะอันยิ่งใหญ่และเจตนารมณ์ที่ว่า ศิลปะและความรักสามารถช่วยโลกใบนี้ได้

สำหรับ “คุซามะ” เกิดเมื่อปี 1929 ที่เมืองมัตสึโมโตะ จังหวัดนากาโนะ เติบโตท่ามกลางครอบครัวที่มีความรุนแรง จนเผชิญกับอาการประสาทหลอนตั้งแต่อายุเพียง 10 ขวบ เธอมักมองเห็นภาพลวดลายและดอกไม้ลุกลามตามกำแพงจนเข้ามากลืนกินตัวเธอเอง

แต่คุซามะเลือกใช้ “ศิลปะเป็นเครื่องมือบำบัดจิตใจ” เธอวาดลายจุด (Polka Dots) ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพื่อดึงสติ ตรึงตัวเองไว้กับความจริง และเปลี่ยนบาดแผลทางจิตใจให้กลายเป็นพลังแห่งการสร้างสรรค์

จนในปี 1957 คุซามะเดินทางสู่มหานครนิวยอร์กเพื่อแสวงหาเสรีภาพทางศิลปะ แม้ต้องฟันฝ่าอุปสรรคทั้งการถูกเอารัดเอาเปรียบและภาวะซึมเศร้า แต่ผลงานอาวองการ์ดของเธอก็สร้างแรงสั่นสะเทือนครั้งใหญ่ ทั้งงานจิตรกรรม ประติมากรรม ศิลปะจัดวาง Performance Art และวรรณกรรม

เมื่อกลับสู่ญี่ปุ่นในปี 1973 เธอตัดสินใจเข้าพักในโรงพยาบาลจิตเวชด้วยความสมัครใจ พร้อมจัดสรรเวลาไปทำงานที่สตูดิโอใกล้เคียง แถลงการณ์ระบุว่าเธอ “วาดภาพจนถึงช่วงสุดท้ายของชีวิตโดยไม่เคยวางพู่กัน”

ด้านอิทธิพลของคุซามะไม่ได้หยุดอยู่แค่ในหอศิลป์ แต่ยังส่งผลต่อโลกแฟชั่นและ Pop Culture เช่น ความร่วมมือกับ Louis Vuitton (2023) ที่นำลายจุดไปแต่งแต้มบนกระเป๋าและแลนด์มาร์กทั่วโลก

นอกจากนี้ นิทรรศการของเธอยังทำลายสถิติผู้เข้าชมสูงสุดต่อเนื่อง เช่น ที่ NGV เมลเบิร์น (2024–2025) มีผู้เข้าชมกว่า 570,000 คน และในปี 2026 ผลงานของเธอยังจัดแสดงที่ Museum Ludwig (โคโลญจน์) และ Stedelijk Museum (อัมสเตอร์ดัม) ขณะที่นิทรรศการ KUSAMA’s POP ที่โตเกียวยังคงเปิดให้ชมจนถึงวันที่ 30 สิงหาคม 2569 ตามเจตนารมณ์เดิม

ตลอด 97 ปี… ชื่อของ “ยาโยอิ คุซามะ” ได้พิสูจน์แล้วว่า มนุษย์สามารถใช้ศิลปะและความมุ่งมั่นในการเยียวยาตนเองและจุดประกายความหวังให้แก่ผู้อื่น แม้ร่างกายของเธอจะจากไป แต่ “จุดเล็กๆ” นับล้านจุดที่เธอแต้มไว้ จะยังคงสร้างจักรวาลในใจของผู้คนตลอดกาล..