ศาลโลกชี้ขาด! 'เมียนมา' ผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวโรฮิงญา สั่งเปิดทางผู้ลี้ภัยกลับบ้าน

ศาลโลกชี้ขาด! 'เมียนมา' ผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวโรฮิงญา สั่งเปิดทางผู้ลี้ภัยกลับบ้าน

เมื่อ 19 พฤศจิกายน 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) มีคำวินิจฉัยครั้งประวัติศาสตร์ว่า เมียนมากระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ต่อชาวโรฮิงญาในรัฐยะไข่ตอนเหนือ พร้อมมีคำสั่งให้เมียนมาอำนวยความสะดวกในการเดินทางกลับถิ่นฐานของผู้ลี้ภัยอย่างปลอดภัย สมัครใจ และมีศักดิ์ศรี รวมถึงดำเนินการสืบสวนและลงโทษผู้ที่เกี่ยวข้อง พร้อมกำหนดมาตรการชดเชยความเสียหายแก่เหยื่อในภายหลัง

คำวินิจฉัยดังกล่าวถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ 80 ปีของศาลโลกที่มีคำตัดสินว่ารัฐหนึ่งกระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ โดยยูจิ อิวาซาวะ ประธานศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ เป็นผู้อ่านคำวินิจฉัย ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ระบุว่า เมียนมาได้กระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ต่อชาวโรฮิงญาในรัฐยะไข่ตอนเหนือ

ศาลใช้เวลาพิจารณาหลักฐานเกือบ 3 ชั่วโมง โดยระบุว่า กองกำลังความมั่นคงเมียนมาสังหารพลเรือนชาวโรฮิงญาหลายพันคน ก่อเหตุความรุนแรงทางเพศต่อผู้หญิงอย่างกว้างขวาง และใช้ความรุนแรงอย่างร้ายแรงต่อเด็ก รวมถึงทำลายหมู่บ้านชาวโรฮิงญาอย่างเป็นระบบ ก่อนแทนที่ด้วยประชากรที่ไม่ใช่ชาวโรฮิงญา ซึ่งศาลเห็นว่าพฤติการณ์ดังกล่าว อันเป็นองค์ประกอบสำคัญของความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

นอกจากนี้ ศาลยังสั่งให้เมียนมาเปิดทางและอำนวยความสะดวกแก่ผู้ที่หลบหนีจากเหตุความรุนแรง ให้สามารถเดินทางกลับถิ่นที่อยู่อาศัยเดิมได้อย่างปลอดภัย โดยสมัครใจและมีศักดิ์ศรี พร้อมกำชับให้สืบสวนและลงโทษผู้ต้องสงสัยว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ รวมถึงจัดทำมาตรการชดเชยความเสียหาย ซึ่งจะพิจารณารายละเอียดในภายหลัง

คดีนี้เริ่มต้นจากการยื่นฟ้องของประเทศแกมเบีย ภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยการป้องกันและลงโทษอาชญากรรมฆ่าล้างเผ่าพันธุ์แห่งสหประชาชาติ ปี 2491 โดยมีคณะผู้พิพากษา 15 คน ใช้เวลาพิจารณาคดีนานถึง 7 ปี ขณะที่เมียนมาปฏิเสธข้อกล่าวหามาโดยตลอด โดยอ้างว่าปฏิบัติการทางทหารมีเป้าหมายปราบปรามกลุ่มติดอาวุธ หลังเกิดเหตุโจมตีเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงจนมีผู้เสียชีวิต 12 นาย

อย่างไรก็ตาม แม้คำวินิจฉัยของศาลโลกจะมีผลผูกพันและไม่สามารถอุทธรณ์ได้ แต่ศาลไม่มีอำนาจบังคับใช้คำตัดสินโดยตรง จึงยังต้องติดตามว่ารัฐบาลเมียนมาจะปฏิบัติตามคำสั่งหรือไม่ โดยคำวินิจฉัยครั้งนี้ยังเพิ่มแรงกดดันจากนานาชาติต่อ พล.อ.อาวุโส มิน อ่อง หล่าย ผู้นำเมียนมา ซึ่งเคยบัญชาการกองทัพในช่วงปฏิบัติการปราบปรามชาวโรฮิงญาเมื่อปี 2560

สำหรับชาวโรฮิงญามากกว่า 1 ล้านคนที่อาศัยอยู่ในค่ายผู้ลี้ภัยขนาดใหญ่บริเวณชายแดนบังกลาเทศ คำตัดสินครั้งนี้ถือเป็นความหวังในการเรียกร้องความยุติธรรมและความรับผิดชอบต่อผู้ก่อเหตุ ขณะที่ผู้รอดชีวิตจำนวนหนึ่งยังคงเรียกร้องให้มีการลงโทษผู้ที่ก่อความรุนแรงทางเพศและสังหารสมาชิกในครอบครัว

ที่มา: แนวหน้า