ศาลโลกมติ 9 ต่อ 6 ชี้เมียนมาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โรฮิงญา ครั้งแรกที่ตัดสินว่ารัฐเป็นผู้กระทำ สั่งชดเชย-เปิดทางผู้ลี้ภัยกลับ
19 พ.ย. 69 21:47 น. · สรุปจาก 5 ข่าว 5 สำนัก (ข่าวสด, แนวหน้า, มติชน, Thai PBS, เดลินิวส์)
ศาลโลกมีมติ 9 ต่อ 6 เมื่อ 19 พ.ย. ว่าเมียนมาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวโรฮิงญาเมื่อปี 2560 สั่งชดเชยเหยื่อและเปิดทางผู้ลี้ภัยกลับบ้าน แต่ศาลไม่มีอำนาจบังคับ ต้องดูว่าเมียนมาจะทำตามหรือไม่

ความเป็นมา: แกมเบียยื่นฟ้องเมียนมาต่อศาลโลกเมื่อ 11 พ.ย. 2562 ตามอนุสัญญาป้องกันและลงโทษอาชญากรรมฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ปี 2491 หลังปฏิบัติการทางทหารในรัฐยะไข่เมื่อ ส.ค. 2560 ที่ทำให้ชาวโรฮิงญากว่า 7 แสนคนหนีข้ามไปบังกลาเทศ (ข่าวต่างสำนักรายงาน 730,000–740,000 คน) เมียนมาปฏิเสธมาตลอด อ้างว่าเป็นการปราบกลุ่มติดอาวุธที่โจมตีเจ้าหน้าที่ความมั่นคงจนเสียชีวิต 12 นาย
คำวินิจฉัย: นายยูจิ อิวาซาวะ ประธานศาลโลก อ่านคำพิพากษาที่ศาลเห็นว่ากองกำลังความมั่นคงเมียนมาสังหารพลเรือนโรฮิงญาหลายพันคน (Thai PBS รายงานศาลประเมินราว 10,000 คน) ใช้ความรุนแรงทางเพศอย่างกว้างขวาง ทำร้ายเด็กอย่างรุนแรง เผาและทำลายหมู่บ้าน และโจมตีผู้ที่หนีออกจากพื้นที่ พร้อมเผยแพร่ถ้อยคำสร้างความเกลียดชังอย่างเป็นระบบ พฤติการณ์ทั้งหมดแสดงเจตนาทำลายประชากรโรฮิงญาในรัฐยะไข่ตอนเหนือ ศาลไม่รับข้ออ้างว่าเป็นการตอบโต้กลุ่มติดอาวุธโดยชอบ และระบุว่าเมียนมาขาดความร่วมมือในการสอบสวน
สิ่งที่ศาลสั่ง: ให้เมียนมาชดเชยความเสียหายแก่ชาวโรฮิงญา โดยจะกำหนดจำนวนเงินในกระบวนการพิจารณาภายหลัง เปิดทางให้ผู้พลัดถิ่นกลับถิ่นฐานอย่างปลอดภัย สมัครใจ และมีศักดิ์ศรี ให้ครอบครัวที่พลัดพรากได้กลับมาอยู่ร่วมกัน และสอบสวน ดำเนินคดี ลงโทษผู้กระทำผิด
นัยสำคัญ: มติชนและข่าวสดรายงานว่านี่เป็นครั้งแรกที่ศาลโลกวินิจฉัยว่ารัฐหนึ่งเป็นผู้กระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ต่างจากคดีสเรเบรนิตซา ปี 2550 ที่ศาลชี้ว่าเซอร์เบียละเมิดหน้าที่ป้องกัน แต่ยกข้อกล่าวหาว่าเป็นผู้กระทำ คำพิพากษาเป็นที่สุด มีผลผูกพันคู่กรณี
สถานะตอนนี้: ผู้ลี้ภัยโรฮิงญากว่า 1 ล้านคนในค่ายที่ค็อกซ์บาซาร์ บังกลาเทศ ติดตามการอ่านคำพิพากษาผ่านโทรทัศน์ และมองเป็นความหวังเรียกร้องความยุติธรรม ศาลไม่มีอำนาจบังคับใช้โดยตรง คำตัดสินเพิ่มแรงกดดันนานาชาติต่อ พล.อ.อาวุโส มิน อ่อง หล่าย ซึ่งเคยบัญชาการกองทัพช่วงปฏิบัติการปี 2560 และเพิ่งรับตำแหน่งประธานาธิบดีเมียนมาเมื่อ เม.ย. ที่ผ่านมา ประเด็นต้องดูต่อคือท่าทีรัฐบาลเมียนมา การกำหนดค่าชดเชย และการส่งกลับผู้ลี้ภัย





ข่าวต้นทาง (5)
สรุปนี้เรียบเรียงโดย NUMXO จากข่าวต้นทางด้านบนเท่านั้น รายละเอียดฉบับเต็มอ่านได้ที่ข่าวแต่ละชิ้น